[rev_slider Remedial-Teaching-main-baner]

Hoogbegaafd

Er zijn veel verschillende definities van hoogbegaafdheid. De eenvoudigste, die met klassieke intelligentie weinig te maken heeft, is dat je gewoon ergens heel goed in bent. Dat kan voetbal zijn, viool spelen of schaken. Meestal wordt een hoogbegaafd gezien als iemand met een heel hoog IQ. Soms wordt onder hoogbegaafdheid meer verstaan: iemand is niet alleen heel pienter, maar is ook heel creatief en kan goed praktische problemen oplossen. De definitie van hoogbegaafdheid die hier beter op zijn plaats is, is dat iemand die heel hoog scoort op een IQ test als hoogbegaafd gezien moet worden. Doorgaans wordt daarbij als grens een IQ score van 130 of hoger gehanteerd. Dat komt overeen met de 2,5% van de mensen met de hoogste score op een IQ test. Volgens deze definitie zijn er dan dus op 16 miljoen Nederlanders 400.000 hoogbegaafden.
 
Bij mensen die zo hoog op een IQ test scoren wordt opgemerkt dat bij hen in fysiologische zin:
•Prikkels vanuit de zintuigen snel binnen komen en snel worden doorgeleid;
•Het denken zich voltrekt in parallelle processen en beelden;
• Grote hoeveelheden kennis efficiënt geassocieerd en verwerkt worden.  

15-remedial-teaching-rotterdam-de-analyze-beeddenken

 

            bron:studieplaza

Prettig of niet, dat hoogbegaafd zijn?

Heb je een hoog IQ dan is dat een groot voordeel: je hebt meer kans op succes qua school en carrière. Aan hoogbegaafdheid zitten echter ook nadelen. Dat een kind hoogbegaafd is wil dat namelijk niet altijd zeggen dat het ook hoge cijfers haalt op school. Kinderen kunnen bijvoorbeeld onder hun vermogen presteren omdat ze niet op willen vallen of omdat de ouders negatief doen over school. Het kan ook zijn dat het kind zich verveelt op school. Het voelt zich intellectueel niet uitgedaagd en gooit er daarom met de pet naar. Op volwassen leeftijd kunnen hoogbegaafden zich slecht begrepen voelen door hun omgeving. Soms ook hebben ze moeite om een partner te vinden die net zo hoogbegaafd is als zijzelf.
 

Hoogbegaafd of gewoon slim

We spreken vaak van hoogbegaafd als iemand een IQ-score heeft boven de 130. Toch is hoogbegaafd zijn meer dan alleen een hoog IQ. Hoogbegaafdheid heeft ook te maken met de mogelijkheden en bereidheid om dit IQ in te zetten voor uitzonderlijke prestaties. Hoogbegaafde kinderen hebben naast een hoge intelligentie een hoge mate van creativiteit en een sterke motivatie.
 

Kenmerken van Hoogbegaafdheid

Hoewel deze geen zekerheid bieden zijn er verschillende tekenen waaraan je hoogbegaafdheid bij kinderen kunt herkennen. Tijdige signalering is erg belangrijk bij het voorkomen van een scheefgroei in de sociale ontwikkeling van uw kind.
 

Checklist:

•zijn aanzienlijk sneller in het begrijpen en verwerken van nieuwe stof dan gemiddelde leerlingen, gemakkelijker inzicht in complexe leerstof,
•zijn intellectueel nieuwsgierig, ze stellen veel vragen,
•hebben een zeer goed geheugen,
•hebben een grote en rijke woordenschat,
•zijn taakgericht en geconcentreerd, als de motivatie er is of gewekt is,
•kunnen perfectionistisch zijn, stellen hoge eisen aan zichzelf en vaak ook aan anderen,
•kunnen zeer creatief denken,
•zijn in staat om al heel jong verbanden te leggen,
•hebben een zeer groot, bijna overdreven, rechtvaardigheidsgevoel,
•bekijken de wereld door een heel andere bril dan hun leeftijdsgenoten,
•experimenteren graag,
•zijn kritisch ten opzichte van alles, dus ook van regels, gewoonten en tradities,
•hebben belangstelling voor veel dingen; hebben een brede waaier van interesses,
•kunnen moeilijk keuzen maken, veel is er interessant en/of belangrijk,
•zijn gevoelig voor gevoelens en behoeften van anderen, en houden daar meestal rekening mee, ook ten koste van zichzelf,
•doorzien sociale patronen en herkennen emoties bij anderen,
•zijn jonger dan anderen gericht op allerlei vragen, ook levensvragen, (Wat gebeurt er als je dood bent? Waarom maken mensen oorlog?),
•zijn goed in staat/geneigd zichzelf te vermaken en kunnen dat lang volhouden, dit alles bij voldoende interesse en motivatie,
•nemen initiatief en geven leiding, al dan niet geaccepteerd door leeftijdsgenoten,
•vooral voor hoogbegaafde leerlingen in de onderbouw van de basisschool geldt, dat zij tekenen op hoger niveau dan leeftijdsgenoten, meer details, eerder perspectief, maar een hekel hebben aan inkleuren,
•vroeg gericht zijn op letters en woorden, kind vraagt naar letters en leert zichzelf lezen,
•vroeg gericht op cijfers en getallen,
•interesse hebben in onderwerpen die op deze leeftijd niet gebruikelijk zijn, zoals zaken die in het Jeugdjournaal en Klokhuis aan de orde komen.
(Bron: ‘Ruimte’, een uitgave van Pharos ter gelegenheid van de NOT 1999)
 
 
Zeker bij kinderen kan hoogbegaafdheid tot sociaal-emotionele problemen leiden. Vanaf ongeveer een jaar of 7 wordt het voor kinderen erg belangrijk om bij de groep te horen en niet uit de toon te vallen. Vanuit de groep wordt in toenemende mate druk uitgeoefend om te voldoen aan de groepsnormen. Geeft het kind toe aan de groepsdruk dan komt de eigen identiteit onder druk te staan. Doet het kind niet mee dan ligt het uit de groep en komt het in een sociaal isolement.
 

Herkent u deze kenmerken bij uw kind dan is het zinvol om uw kind te testen op hoogbegaafdheid!

 

Behoeften van Hoogbegaafde kinderen

Hoogbegaafde kinderen hebben andere behoeften dan hun niet hoogbegaafde leeftijdsgenootjes. Dit geldt zowel op intellectueel als op sociaal-emotioneel gebied. Op beide vlakken zijn hoogbegaafde kinderen verder in hun ontwikkeling en hebben dus ook meer uitdaging en begeleiding nodig.Door deze ontwikkelingsvoorsprong zullen kinderen zich anders gedragen. Ouders, onderwijzers en begeleiders zullen erop moeten toezien dat er in het gezin en in de klas een veilige, niet vijandige omgeving ontstaat waarbinnen het hoogbegaafde kind de ruimte krijgt om zichzelf te zijn.Hoogbegaafde kinderen hebben behoefte aan extra intellectuele uitdaging. Het is daarom belangrijk dat zij deze op school en thuis krijgen aangereikt. Daarnaast is het goed dat ze in contact komen met andere hoogbegaafde kinderen om te zien dat er meer slimme kinderen zijn. Dit is goed voor het zelfbeeld.
 

Kenmerken

  • Moeilijk in een ritme te krijgen;
  • Een uitstekend geheugen;
  • Verschillende dingen tegelijk kunnen doen en onthouden;
  • Iets bestuderen voordat het in de praktijk wordt gebracht;
  • Weinig of juist veel slaap nodig hebben;
  • Het zich lang kunnen concentreren op spel en er heel erg in verdiept kunnen zijn;
  • Een fantasiewereld bedenken tot in heel veel detail;
  • Het goed kunnen redeneren; drogredenaties doorzien;
  • Heel erg nieuwsgierig zijn;
  • Heel creatieve en originele oplossingen bedenken;
  • Geïnteresseerd zijn in filosofische onderwerpen als dood, liefde, het hiernamaals, het heelal, de prehistorie, het werken van de geest;
  • Heel gevoelig: snel huilen om, boos worden om, opgewonden reageren op geluid, smaak, geur, drukte;
  • Vroeg praten of juist laat, maar dan wel vloeiend. Direct moeilijke zinsstructuur gebruiken en complexe vragen begrijpen en kunnen beantwoorden.
  • Nadenken over eerdere ingewikkelde kwesties en er later op terug komen;
  • Een apart gevoel voor humor;
  • Soms wat banger dan gemiddeld, doordat het gevaar ziet of minder prettige ervaringen onthoudt;
  • Interesse in klokkijken, kalenders, plattegronden;
  • Speelt vaak liever met oudere kinderen/ volwassenen;
  • Bedenkt zelf ingewikkelde spelletjes en puzzelt graag;
  • Heeft een goed tijdbesef en is geïnteresseerd in geschiedenis;
  • Het kan vroeg lezen en leert zich dat vaak zelf aan;
  • Stelt hoge eisen aan zichzelf en anderen;
  • Is meestal heel actief, vooral geestelijk en kan daardoor soms erg moe zijn;
  • Een sterk rechtvaardigheidsgevoel;
  • Vertonen al vroeg leiderschapskwaliteiten;
  • Uit Amerikaans onderzoek is gebleken dat hoogbegaafde baby’s sneller dan gemiddeld leren van hun fouten en voorzichtiger zijn dan gemiddeld. Dat heeft als nadeel, dat ze minder fysieke oefening hebben dan hun leeftijdgenootjes, waardoor ze soms wat later zijn met leren lopen, fietsen, zwemmen.
16-remedial-teaching-rotterdam-de-analyze-beeddenken

Mijn kind is hoogbegaafd

Uw kind is (hoog)begaafd. Het lijkt alsof hij / zij daardoor “de hele wereld aan kan”, maar in de praktijk is dit lang niet altijd het geval. Ook deze kinderen hebben extra zorg nodig om te komen tot een optimaal resultaat. Zij lopen er bijvoorbeeld nogal eens tegen aan dat ze te weinig uitdaging krijgen, waardoor ze zich gaan vervelen en helemaal niet meer hun best gaan doen op school (onderpresteren). Belangrijk is om samen met het kind te zoeken naar die extra uitdaging en welke lessen gecompact (ingekort) kunnen worden. Dus niet alleen maar méér werk geven, maar ánder werk. Werk waarbij zij op een andere manier kunnen en mogen nadenken.
 
Of ze worden wel uitgedaagd, maar ze durven of kunnen deze uitdaging niet aangaan omdat ze simpelweg niet hebben geleerd hoe ze dit aan moeten pakken. Doordat ze veel informatie reeds tot zich hebben genomen en vaak het antwoord “gewoon al weten”, hebben ze nog niet geleerd hoe het is om iets te moeten leren. Ze moeten nog “leren iets te leren”. Hoe pak je een taak aan en wat doe je als je het niet weet. Hoe ga je daar mee om. Dat zijn allemaal aspecten die deze kinderen zich vaak nog eigen moeten maken. Zeker belangrijke zaken omdat ze na de lagere school verder uitgedaagd gaan worden op de middelbare school en later mogelijk op de universiteit.
 
Het werken aan het doorzettingsvermogen kan de aandacht behoeven. Hoogbegaafde kinderen gooien vaak de handdoek in de ring op het moment dat ze iets moeilijk gaan vinden of als ze het idee krijgen dat ze iets niet direct kunnen. Van belang is hier in de praktijk aan te werken zodat het kind leert door te zetten om tot een bevredigend resultaat te komen.
 

Hoogbegaafd en Beelddenken

 
Ieder kind begint als beelddenker. Als er taalonderwijs aangeboden wordt schakelt een kind over op taaldenken. Maar een aantal blijft een voorkeur houden voor denken in beelden. Hen noemen wij beelddenkers.
 
Om snel te kunnen denken, moet je in beelden denken (32 beelden per seconde) i.p.v. in taal (2 woorden per seconde). Alleen door in beelden te denken, heb je snel overzicht, kun je gehelen overzien, ontdek je verbanden en kom je tot passende, soms originele, oplossingen. Het lijkt of veel hoogbegaafden een voorkeur hebben voor het denken in beelden. Het taaldenken kan naast het beelddenken geïntegreerd zijn. En dat is prettig, want taal is nodig in het onderwijs en in de talige, westerse samenleving. Het kunnen overschakelen van taal- naar beelddenken naar gelang de situatie geeft iemand een enorme bagage: je kunt zowel snel, creatief denken, als logisch en analytisch. Sommige beelddenkers kunnen niet zo gemakkelijk overschakelen naar taal. Zij ervaren problemen in communicatie en op school of bij een studie.
 
(Hoogintelligente) kinderen die het taaldenken niet goed kunnen integreren, zullen problemen ondervinden bij het lezen/spellen, het begrijpend lezen, auditieve informatieverwerking, het automatiseren in het algemeen, het structureren van werk en gedachten. Dit kan resulteren in:
•Zwakke scores op schooltoetsen
•Zwakke concentratie
•Zwak (korte termijn/werk) geheugen
Hoogbegaafde kinderen die beelddenkers zijn, vinden zichzelf eerder dom dan slim. Immers, het onderwijs wordt auditief en sequentieel aangeboden en niet visueel en ruimtelijk. Als je leeringang niet auditief/sequentieel is ontgaat je een hoop van de aangeboden informatie. Dat kan leiden tot flinke achterstanden. En met een achterstand kan het niet zijn dat je slim bent, dus ben je dom…
 
Het is van groot belang om deze kinderen op tijd te diagnosticeren en ondersteuning te bieden bij hun manier van leren. Juist doordat ze intelligent zijn kunnen ze, ondanks hun leerprobleem, toch goed leren om mee te komen in het onderwijs.